dokładna stabilizacja

Klamoty domowej roboty
ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
pavlos
Posty: 1454
Rejestracja: 16 wrz 2024, 22:35
Gramofon: JVC Victor QL-A75
Lokalizacja: Warszawa

dokładna stabilizacja

#1

Post autor: pavlos »

Zakładam osobny wątek, myślę, że warto, bo zagadnienie jest dosyć uniwersalne.

Zagadnienie:
W kontekście budowy przedwzmacniacza gramofonowego zawsze istotnym jest zagadnienie zapewnienia czystego zasilania, w szczególności dobrze "odszumionego" przy stopniach dla wkładek MC-LO. Można temat ograć ogniwami, ale mają one dosyć istotną cechę - napięcie z ogniw jest zmienne w czasie, pomału spada od naładowania. A to wyklucza zastosowanie w projektach bazujących na stabilnej wartości napięcia zasilającego. Pozostaje zasilacz liniowy, precyzyjnie wystabilizowany i odszumiony.
Dodatkowo "sklepowe" zasilacze liniowe, czy też budowane na kit-ach DIY, a zwłaszcza te wykorzystujące układy scalone typu LT do stabilizacji mogą szumieć, co wpływa na dynamikę sygnału dla MC-LO.

Niech ten wątek stanie się miejscem wymiany pomysłów i rozwiązań. Pamiętajmy, że jest to forum publiczne, więc rozwiązania tutaj zamieszczane stają się publiczne.

No więc czas od czegoś zacząć :think:

=============
Stabilizacja z referencją na LED-ach
Poniżej propozycja, którą pomogła mi opracować AI. Wcześniej medytowałem na kilkoma schematami sekcji zasilania jakichś nobilitowanych preampów, a także wertowałem wiedzę w necie (Jaculek, Ahaja, dzięki za Wasze hinty ;) ).
Chcę zasilić preamp Le Pacific (wątek tutaj:viewtopic.php?f=65&t=24229) czystym i stabilnym 24V. Stabilność wartości napięcia jest tutaj istotna, bo dla +24V zostały obliczone wartości obciążeń na źródłach i drenach zastosowanych JFET-ów. Dysponuję zasilaczem (tzn. będę dysponował, bo klamoty zakupione, są w drodze) opartym o kit DIY z aliexpress, wzorowany na projekcie "sigma11". Trafo to już mały toroid z Indela o wartości 24V AC na wtórnym, mocy 20VA. Ponieważ kupiłem kit, a nie złożoną płytkę, to będę mógł dowolnie wysterować napięciem produkowanym przez ten zasilacz. Ale już w obudowie z preampem planuję umieścić jak najbliżej taki stabilizator:
Stabilizacja 261115-2036.jpg
Urzeka mnie prostota układu. I pomysł uzyskania na stosie LED-ów napięcia referencyjnego sterującego stopniem wyjściowym.
Dokładny tuning przeprowadzę, jak już będzie uruchomiony preamp, wtedy zmierzę jego rzeczywisty apetyt na prąd przy +24V i dostosuję R1 oraz wysokość napięcia wejściowego do ustawienia na chińskim zasilaczu.
edit: uparłem się na JFET właśnie 2SK170-BL, bo mam ich sporo w zapasie po selekcji materiału na preamp.

Ale zanim o budowie i tuningu - chciałbym zasięgnąć Waszej opinii, czy ma to sens, ewentualnie gdzie nie ma i dlaczego... Będę zobowiązany.
ahaja
Posty: 1290
Rejestracja: 18 paź 2011, 15:11
Lokalizacja: Pń

Re: dokładna stabilizacja

#2

Post autor: ahaja »

AI ... nie idź tą drogą ... ;-)

To co na rysunku to masz taki prestabilizatorek, dobry przed właściwą stabilizacją. Taki mnożnik pojemności z delikatną stabilizacją (ledy). Zamiast stada led możesz dać leda+zenerkę. Jeśli powielisz R2, R3, C4 to na ledy pójdzie stabilniejsze i bardziej wyfiltrowane od tętnień napięcie. Jednak z tego nie osiągniesz pożądanego tłumienia ... bo do tego musisz użyć pętli sprzężenia zwrotnego co da też niską impedancję wyjściową.

Na wejściu nie 100n tylko solidne 2200u-3300uF (C2) filtrowania - na to idzie główny udar i to powinno mieć krótką ścieżkę.
100n za to blisko kolektora tranzystora wykonawczego.
Za C2 rezystor jest OK i dalej zamiast tego małego 470u też coś większego (C3), żeby ten stopień RC miał sens. Wtedy R1 nie musi być taki duży. Kondy na 35V nie są drogie i nie warto oszczędzać.

Jak masz duży zapas napięcia to możesz zrobić kilka stopni RC przed stabilizacją. To zależy ile prądu będzie potrzebne, bo będą spadki napięcia - żeby za dużo nie stracić.
Możesz z powodzeniem jako taki prestabilizator dać proste LM317/337 co da z punktu tłumienie +-75-80dB.

Zerknij na stronę Roda o PSU.

Tu masz o s-regulatorach:
1. https://refsnregs.waltjung.org/Regs_for ... udio_3.pdf
2. https://linearaudio.net/sites/linearaud ... 20V2.3.pdf

Żeby taki s-reg dobrze wykorzystać powinien być blisko układów, które ma zasilać.
I referencja na ledach - nie jest precyzyjna. Trza użyć czegoś ... precyzyjnego. ;-).
Awatar użytkownika
Wojtek
Administrator
Posty: 45662
Rejestracja: 02 lut 2009, 02:59
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: dokładna stabilizacja

#3

Post autor: Wojtek »

ahaja pisze: ↑
wczoraj, 10:04
AI ... nie idź tą drogą ... ;-)
Mnie to nadal zaskakuje.
Tubylcza wredota, tudzież insza kanalia
Wsparcie finansowe forum
ahaja
Posty: 1290
Rejestracja: 18 paź 2011, 15:11
Lokalizacja: Pń

Re: dokładna stabilizacja

#4

Post autor: ahaja »

Wojtek:
w sensie, że ludzie z tego korzystają czy z mojego do tego negatywnego podejścia jako 'starożytnego krasnoluda' ? ;-)

Ja to napisałem bo tak życzę Pawłowi, a jak kto chce się pośmiać to wejdzie sobie na diyaudio i poczyta o naprawach/upgradach sprzętu (z pomocą AI) i ... co z tego wynikło ... co i ile się spaliło etc.
Awatar użytkownika
pavlos
Posty: 1454
Rejestracja: 16 wrz 2024, 22:35
Gramofon: JVC Victor QL-A75
Lokalizacja: Warszawa

Re: dokładna stabilizacja

#5

Post autor: pavlos »

Dzięki, ahaja ;)

Nie ma obaw. AI nie jest dla mnie "zamiast", nie jest "pacaneum". To tylko inny sposób wyszukiwania potrzebnych informacji z oceanów danych w treściach wyprodukowanych przez ludzkość. W przypadku AI kłopotem jest sposób korzystania z narzędzia: zamiast sformalizowanego i predykcyjnego języka zapytań dających pewne odpowiedzi mamy język naturalny.
A z językiem naturalnym zawsze idzie niepewność komunikacji.
To zdanie trzeba sobie głęboko przyswoić - pomaga w uciszaniu emocji w przypadku nieporozumień. Czyli czy korzystać z AI? Ależ owszem, czerpać pełnymi garściami! To przełomowy wynalazek (kolejny przełomowy za mojego życia), ale za każdym razem weryfikować. Czy AI dobrze zrozumiało pytanie, czy AI dobrze zrozumiało informacje pozyskane z sieci, czy je sprawdziło przez krzyżowe porównania, czy ja dobrze zrozumiałem odpowiedź, czy jest adekwatna, kompletna i wiarygodna itd. Ja np. za każdym razem proszę o wyjaśnienie, udowodnienie, podanie źródeł, dopytanie "co jeszcze" itd. To uprawdopodabnia prawdziwość przedstawianych twierdzeń. I wkurza mnie za każdym razem, gdy po kolejnym sprawdzeniu czytam "Masz rację"... Słabość w jednoznaczności, a zwłaszcza skażenie algorytmów gotowością do halucynacji. Po cholerę ją zaimplementowali w modelach? Czemu AI nie mówi po prostu "nie wiem"?
Takie podstawowe BHP w korzystaniu z tego narzędzia.
Oczywiście sam mógłbym pracowicie wyszukiwać i studiować petabajty tekstów źródłowych zgromadzonych przez dziesięciolecia. Tylko, że życia by mi nie wystarczyło na ich przeskanowanie, przetłumaczenie, poukładanie i wyciągnięcie wniosków. AI robi to w chwilę, oczywiście cały czas podgrzewając nam planetę...
Ale (znowu) filozofuję... :?

Tak, zdaję sobie sprawę, że proponowany układzik to taki "stabilizatorek" jedynie. Dodatkowo napięcie wzorcowe na LED-ach ma swoje wady - jest np. wrażliwe na zmienną temperaturę oraz na światło zewnętrzne. Tylko, że może nie potrzebuję mercedesa, a wystarczy mi vw golf "bez wycieków z silnika i luzów w kierownicy"... Podoba mi się właśnie patrząc z punktu widzenia, że "mniej znaczy więcej"...
Więc podrzuciłem, żeby od czegoś wyjść...

Dobra. Przemyślę zagadnienie, w szczególności pod kątem układów stabilizacji ze sprzężeniem zwrotnym. Bez sprzężenia muszę "zdzierać" aż do najgłębszych dołków, a ze sprzężeniem mogę oprócz tego tego "przesuwać", czyli wzmacniać tam, gdzie są dołki do uzupełnienia. Mniejsze straty, mniej się układ grzeje itd. A po drugie poczytam o innych metodach zapewnienia napięcia referencyjnego, może bardziej stabilnego i o mniejszych jeszcze szumach, niż LED-y. Tak, żeby nie był z tego przerost formy nad treścią, overkill...

Podoba mi się podejście z artykułu w lineraudio. Układ spełnia powyższe, a nadal jest jeszcze (stosunkowo) prosty. Dzięki!
Ostatnio zmieniony 16 lis 2026, 11:34 przez pavlos, łącznie zmieniany 1 raz.
Awatar użytkownika
Bacek
Posty: 4484
Rejestracja: 04 gru 2013, 22:06
Gramofon: Kenwood L-07D
Lokalizacja: Poznań

Re: dokładna stabilizacja

#6

Post autor: Bacek »

ahaja pisze: ↑
wczoraj, 11:10
Ja to napisałem bo tak życzę Pawłowi, a jak kto chce się pośmiać to wejdzie sobie na diyaudio i poczyta o naprawach/upgradach sprzętu (z pomocą AI) i ... co z tego wynikło ... co i ile się spaliło etc.
Generalnie AI bywa przydatne nawet przy tym ale nie może zastępować wiedzy i myślenia zupełnie.
A niektórzy myślą że można problem opisać w stylu "mój wzmacniacz jest zepsuty, jak go naprawić?" to akurat prosta droga do katastrofy.
Klipsch LaScala i analogowo cyfrowa herezja.
Awatar użytkownika
pavlos
Posty: 1454
Rejestracja: 16 wrz 2024, 22:35
Gramofon: JVC Victor QL-A75
Lokalizacja: Warszawa

Re: dokładna stabilizacja

#7

Post autor: pavlos »

Bacek pisze: ↑
wczoraj, 11:21
Generalnie AI bywa przydatne nawet przy tym ale nie może zastępować wiedzy i myślenia zupełnie.
Ano właśnie !!!

Zakończmy już tutaj wątek filozoficzny o AI, oczywiście zawsze możemy pogadać dalej, w off-topiku...
Awatar użytkownika
Wojtek
Administrator
Posty: 45662
Rejestracja: 02 lut 2009, 02:59
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: dokładna stabilizacja

#8

Post autor: Wojtek »

ahaja pisze: ↑
wczoraj, 11:10
Wojtek:
w sensie, że ludzie z tego korzystają czy z mojego do tego negatywnego podejścia jako 'starożytnego krasnoluda' ? ;-)
To pierwsze :D W kategoriach takiej absolutnej pewności, że będzie dobrze i że nie trzeba weryfikować itd.

Nie mam nic więcej do dodania bo koledzy już przegadali temat :)
Tubylcza wredota, tudzież insza kanalia
Wsparcie finansowe forum
aldek
Posty: 154
Rejestracja: 26 sty 2018, 19:08

Re: dokładna stabilizacja

#9

Post autor: aldek »

pavlos pisze: ↑
15 lis 2026, 21:19
Zagadnienie:
W kontekście budowy przedwzmacniacza gramofonowego zawsze istotnym jest zagadnienie zapewnienia czystego zasilania, w szczególności dobrze "odszumionego" przy stopniach dla wkładek MC-LO. Można temat ograć ogniwami, ale mają one dosyć istotną cechę - napięcie z ogniw jest zmienne w czasie, pomału spada od naładowania. A to wyklucza zastosowanie w projektach bazujących na stabilnej wartości napięcia zasilającego. Pozostaje zasilacz liniowy, precyzyjnie wystabilizowany i odszumiony.
A co by się stało, gdyby dać ogniw z zapasem (i prądowym, i napięciowym), i – np. przez prosty stabilizator LM78XX/LM79XX kompensować ten ubytek napięcia w czasie?
Są jakieś przeciwskazania?
ahaja
Posty: 1290
Rejestracja: 18 paź 2011, 15:11
Lokalizacja: Pń

Re: dokładna stabilizacja

#10

Post autor: ahaja »

Taka solidna bateria ogniw to dobry sposób na kompletne odseparowanie układu od sieci AC ... wtedy zakłócenia, które mogą się dostawać będą pochodzić z gramofonu.
Mam takie coś złożone z 8 sztuk 21700 jako symetryczne zasilanie. Opisywałem to gdzieś tu.

Spadek napięcia jest praktycznie nieistotny (przy poborze k-dziesięciu mA), dlatego nie ma sensu dawać LMów. Warto z kolei dać kilka kondensatorów na wyjściu.
Awatar użytkownika
Bacek
Posty: 4484
Rejestracja: 04 gru 2013, 22:06
Gramofon: Kenwood L-07D
Lokalizacja: Poznań

Re: dokładna stabilizacja

#11

Post autor: Bacek »

Filtrowanie pasywne się przyda bo wbrew pozorom baterie wcale nie są aż tak bezszumowe, nie mają po prostu przydźwięku sieciowego i jego harmonicznych a to zazwyczaj najbardziej w zasilaczach rzuca się w uszy.
Klipsch LaScala i analogowo cyfrowa herezja.
Awatar użytkownika
pavlos
Posty: 1454
Rejestracja: 16 wrz 2024, 22:35
Gramofon: JVC Victor QL-A75
Lokalizacja: Warszawa

Re: dokładna stabilizacja

#12

Post autor: pavlos »

Czy stabilizacja nie odbywa się kosztem strat? Wtedy jedynie drobny ułamek energii ogniw szedłby w zasilanie urządzenia, a reszta to zwykle ciepło. Na ile godzin wystarczy? A może minut?

A poza tym przejście na ogniwa to ucieczka od zagadnienia, a nie jego rozwiązanie... :)
ahaja
Posty: 1290
Rejestracja: 18 paź 2011, 15:11
Lokalizacja: Pń

Re: dokładna stabilizacja

#13

Post autor: ahaja »

Oczywiście, zawsze ze stratą.
Najczęściej spadek napięcia, ciepła tym więcej im więcej leci prądu.

Dla przykładu WingedRiaa ciągnie jakieś 50mA na 2 kanały z każdej gałęzi. To tydzień grania po kilka godzin dziennie.

Jako lokalny ejaj podpowiem: szperaj za materiałami Walta Junga, Jana Diddena, Douglasa Selfa etc.
ODPOWIEDZ