Le Pacific RIAA by Boozhound Laboratories

[Bacek]

Trzeba było masę ramienia połączyć tylko z masą Le Pacific-a, z niczym więcej.

To jest zawsze dobry pomysł i pomaga w 99% przypadków.

[pavlos]

Kolejny etap, jeszcze w fazie płytek stykowych.
Dodany stopień prepre na Q1, co prawda Idss tej pary około 7mA zamiast 5mA, dla których są policzone obciążenia źródła i drenu, aby V drenu wypadło w połowie zasilania, czyli 12V.
Czekamy na dostawę krzemu, by dobrać odpowiednie JFET-y, oraz dorobić bufor wyjściowy.
Obciążenie wejścia ustawione na 100 Ohm, wkładka MC.
Podział między R4 i R5 ustawiony na zero tłumienia, czyli całe wzmocnienie z prepre idzie na stopień z Q2, na którym grało dotychczas MM.
Szum termiczny? Cichutki, ale jest. Nic dziwnego, szumi głównie płytka stykowa i kiepskie mikroskopijne rezystory.
Brum? Ciut głośniejszy niż na MM. Wiem, mogę się potknąć o to samo, co Jaculek z La PrePre, i wylądować z baterią ogniw. Póki co - jadę dalej na zasilaczu liniowym, okaże się na kolejnych etapach.
Wzmocnienie? Słucham MC na takim samym poziomie wysterowania wzmacniacza, jak z MaCaBRiaa-ą. Idealnie. Z MM było ciszej niż z MaCaBRiaa, co już stwierdziłem wcześniej. Ten stopień prepre odpowiednio stłumiony na parze R4 i R5 przed Q2 może być przydatny także dla MM. Decyzje jeszcze przed nami. Również pod względem technicznym - jak zorganizować przełączanie wzmocnienia oraz rezystancji i pojemności wejścia, bez ciągnięcia kabelków, bez stosowania isostatów, w sposób , który jak najmniej zakłóca słabowite sygnały. Wiem, najlepiej na przekaźnikach, ale to nie ten etap wtajemniczenia dla mnie...
No i jak gra? Bardzo poprawnie i przyjemnie. Ale jeszcze daleka droga do ewentualnych porównań...

A etap następny najbliższy to płytka uniwersalna prototypowa, elementy lutowane oraz rezystory niskoszumowe Vishay, głównie MRS. Oraz mozolne dobieranie tranzystorów. Wszystkie potrzebne komponenty są już w drodze.

[pavlos]

Przyszły tranzystorki, w masowych ilościach. Wyzwaniem było pomierzyć i wybrać, a reżim dosyć ścisły.
Wybrane. Całość mozolnie upleciona na płytkach stykowych. To już granice wytrzymałości cierpliwości, żeby się to wszystko nie popieprzyło i nie postykało. Do tego chwieje się i kołysze, wrażliwe na mikrofonowanie, trzeszczy przy każdym dotknięciu. To jest zabawka dla dzieciaków z arduino, a nie do analogowego audio, gdzie każdy trzask przypłacasz zawałem serca, czy już membranę w kolumnie wyrwało, czy przedwzmacniacz liniowy w integrze jeszcze żyje...
Po dołożeniu bufora wyjściowego jeszcze się głośniej zrobiło. Tak na oko (ucho) rzeczywiście pełne wzmocnienie tego układu sięga 70 dB. Moja MC Accuphase AC-3 gra już głośno, nawet za głośno. Słabowite MC są tutaj do obsłużenia.

Schemat z wartościami mamy taki:

Już wiem jak zrobię sterowanie tłumieniem. Kupiłem na każdy kanał po 10 rezystorów 4k7, złożę je szeregowo. Następnie 9 punktów między nimi plus punkt 0 przed całością wyprowadzę na obrotowy przełącznik 12-pozycyjny. Są takie na TME do montażu na PCB. Coś jakby potencjometr skokowy.

Będą dwa wejścia, jedno od początku układu, drugie z pominięciem stopnia prepre z Q1, wybierane zwykłem przełącznikiem SW1.

Jeszcze nie wiem co ze sterowaniem obciążenia wkładek na wejściu 1. Ponieważ przeważnie będzie tutaj MC, to prawdopodobnie CL nie będzie, a RL będzie wtykanym rezystorem, domyślnie 100 Ohm, a 10 Ohm (dla MC) i 47kOhm (dla MM) będą naszykowane na wymianę. Wpinane. Chyba więcej nie potrzeba

Nie ma na rysunku, może jakieś CL na wejściu 2 dorobić? Dla wyuzdanych wkładek MM, które potrzebują podwyższenia pojemności wejścia?... Nie wiem... Mi nie będzie potrzebne.

Czekam na płytki uniwersalne i docelowe rezystory.

Zabawa trwa...

[Jaculek]

Ale wiesz, że R9 ma na schemacie złą wartość?

[pavlos]

Ale wiesz, że R9 ma na schemacie złą wartość?

Nie wiedziałem. Wiem. Dzięki za czujność !!!
Dodawanie przez duplikowanie, późna godzina i ...błąd.
Już poprawione - powyżej

[pavlos]

Po konsultacjach z kumplem syna (student elektronik ostatniego roku na polibudzie) wprowadzam drobny tuning.
- zwiększam pojemności kondensatorów C1 i C5 sprzęgających stopnie, dla zachowania lepszej liniowości i spójności fazowej w dolnych rejestrach
- kondensatory elektrolityczne filtrujące zasilanie na poszczególnych stopniach bocznikuję polipropylenami 100nF, dla ubicia ewentualnych szumów w/cz z zasilacza
- no i naprawiam jeszcze jeden oczywisty błąd na diagramie - układ zasilamy przecież źródłem stałego napięcia, zamiast zmiennego ... ot, chochlik kreślarski...

Postanowiłem nie robić zmian architektonicznych. To ma być układ zgodny z pierwotnym "Le Pacific RIAA", ulepszony zgodnie z Boozhound Labs, z dodatkowymi poprawkami już u nas, a nie coś innego. W szczególności do końca będzie to projekt na JFET-ach. Czy na tych chińskich znajdach? Nie wiem. Nie wykluczam 2SK209, ale o tym kiedyś później.

Oprócz tych udoskonaleń ten kolega syna (nie audiofil ani nie meloman, ot, zwykły słuchacz spotiego, jednocześnie łebski gość) strasznie się dziwował co to za poroniony pomysł budować preamp na JFET-ach, zwłaszcza dla MC, gdzie mamy do czynienia z tak słabymi sygnałami źródłowymi. Radził mi poszukać dobrego projektu na BJT, zamiast tracić czas (i kasę) na te wynalazki... Nieprzebrane bogactwa dostępnych i tanich półprzewodników o doskonałych parametrach itd. itp....
Uprzejmie wysłuchałem. Pomyślę o tym. Przy ...ewentualnym następnym projekcie. Kiedyś... Na razie chcę zmaterializować TEN i doprowadzić go (z Waszym wsparciem) do (względnej) doskonałości. Ku chwale Ojczyzny i własnej satysfakcji.

Aha, jeszcze jedno:

Układ nie jest pasywny ale faktycznie bez USZ.

Wyjaśnij proszę czemu nie jest pasywny, skoro nie ma USZ.

[Jaculek]

Pasywny, jak sama nazwa wskazuje, nie ma elementów aktywnie (czyli z udziałem energii z zewnątrz) wzmacniających napięciowo sygnał. W pasywnym nie miałbyś tranzystorów lub miałbyś tylko takie, które pracują jako wtórniki (elementy o wzmocnieniu napięciowym równym ok.1). Z tego widać, że w przypadku sygnału z wkładek gramofonowych i korekcji RIAA nie ma to specjalnie sensu (aczkolwiek teoretycznie można by to zrealizować za pomocą transformatora)

[pavlos]

OK. Odnosisz się do uogólnionego znaczenia "pasywny", gdzie np. "liniowy przedwzmacniacz pasywny" to nic innego jak potencjometr do tłumienia sygnału ze źródła (CD, tuner, AUX, czy właśnie preamp gramofonowy) i przekazywanie tego sygnału do końcówki mocy o stałym wzmocnieniu.

Myślę, że w obrębie samego przedwzmacniacza gramofonowego zawsze należy mówić o dwóch elementach:
- sama funkcja wzmocnienia sygnału, bo wkładki MM i MC nie produkują wystarczająco mocnego sygnału, by wystarczająco wysterować końcówkę mocy za przedwzmacniaczem liniowym;
- funkcja czystej odwróconej korekcji RIAA, bo akurat te wkładki zdejmują z płyty gramofonowej sygnał liniowo i trzeba na ten sygnał nałożyć filtr odwróconej krzywej RIAA, która była użyta w procesie masteringu matrycy.

Sam przyznajesz, że gdyby zastosować sam filtr RIAA (bez elementów wzmacniających), to sygnał byłby jeszcze cichszy, na pewno nie wysteruje dalszego toru audio. Pream gramofonowy musi mieć element wzmacniający, nawet z możliwością regulacji wzmocnienia, ze względu na różne poziomy sygnałów produkowanych przez różne wkładki. Więc "purysta językowy" powinien raczej stwierdzić, że "pasywny preamp gramofonowy nie ma sensu istnienia, bo jest bezużyteczny". Zgoda.

Zatem sformułuję bardziej precyzyjnie:

"Le Pacific jest preampem gramofonowym z pasywnym filtrem RIAA."

Czy teraz jest OK?

[Jaculek]

Tak. Pasywna jest tu korekcja RIAA a nie cały wzmacniacz. Myślę, że to stąd jest nieporozumienie.